سيد ظهير الدين مرعشى
مقدمهء مصحح 9
تاريخ گيلان و ديلمستان ( فارسى )
اى نام تو بهترين سرآغاز مقدمه از مهرماه سال هزار و سيصد و بيست كه مأمور تدريس در دبيرستانهاى لاهجان شدم ، هرروز علاقهء من به سرزمين گيلان زيادتر مىشد . كوههاى سرسبز و خرم ، جنگلهاى باشكوه و انبوه ، رودخانههاى پرآب و آرام ، درياى پرجوش و خروش ، مزارع برنج باطراوت ، كوهستان خوش آبوهوا ، مردم ملايم و مهربان كوه و دشت ، دل هربيننده را به خود خواهد كشيد . پيش از اينكه چهرهء زيباى گيلان را از نزديك ببينم ، از ميان اوراق كتب تاريخى و جغرافيائى ، كموبيش با اين سرزمين آشنائى داشتم . وقتى عظمت و زيبائى آن را از نزديك ديدم و فرصتى دست داد كه پاى پياده در كوه و دشت آن گردش كنم ، بيشتر شيفتهء اين آب و خاك شدم . شمارهء كتب تاريخى كه به دست نويسندگان ايرانى ، دربارهء اين سرزمين نوشته شده است ، كم نيست . شايد از اين نظر يكى از ثروتمندترين مناطق ايران باشد . دورانى كه بازار ابريشم ايران رواجى داشت ، مركز دادوستد آن همين سرزمين بود . و امروز بيش از پنجاه رساله دربارهء ابريشم گيلان در دست ماست . صدها مرد جهانگرد خارجى ، سياسى و غيرسياسى . اين سرزمين را از نزديك ديده و دربارهء آن مطالبى نوشتهاند . قديمىترين سند تاريخى گيلان ، تاريخ گيلان و ديلمستان سيد ظهير الدين مرعشى است كه اينك پس از سه سال تصحيح و تنفتيح ، به گوهريان بازار علم و دانش عرضه مىدارد و اميدوار است كه اين مرواريد گرانبها موردپسند ايشان باشد .